Icon--npo spotify youtube twitter facebook instagram whatsapp linkedin mail search arrow-right menu arrow down clock Icon video audio camera snapchat theme location

Weet jij wat je met je kind zingt?

1 november 2019

Kinderliedjes... ze lijken altijd zo onschuldig, maar is dat eigenlijk wel waar?

Neem bijvoorbeeld het liedje 'Ozewiezewoze':

Ozewiezewoze
Wieze walle kristalla
Kris oze wieze woze
Wieze wies wies wies wies

Dit lijken op het eerste gezicht gewoon zelfverzonnen klanken, toch? Maar wist je dat dit lied afkomstig is uit Afrika en werd gezongen door vrouwelijke slaven? Schrijver en taalkundige Frank Arion suggereert dat het liedje afstamt uit de Portugese creooltaal. De tekst zou het volgende betekenen:

Vandaag is het kind gelukkig
Is het kind gered, gedoopt is het
Dit kind is gelukkig
Dit kind, kinderen, kinderen.

Volgens Arion werd dit liedje in de tijd van de West-Indische Compagnie (17e en 18e eeuw) gezongen door de bijvrouwen van de Nederlandse mannen in West-Afrika. Met tot gevolg dat de mannen dit liedje mee terug naar Nederland namen en dit voor hun kinderen zongen. Met de tekst zelf is in principe niet veel mis, maar de afkomst is daarentegen allesbehalve onschuldig.

Een ander liedje, waarvan ook de tekst wat discutabel is, is 'Iene miene mutte'. In het Nederlands gaat het zo:

Iene Miene Mutte,
Tien pond grutte,
Tien pond kaas,
Iene miene mutte is de baas.

Maar Arion zegt dat de oorspronkelijke Creoolse tekst als volgt gaat:

Iene mine mute,
Temp de grute,
Iene mine mute,
Tempu de kasa,
Iene mine mute, es debas.

En wanneer je dit letterlijk vertaalt, betekent dit het volgende:

Meisjes met veel tijd om te vrijen,
Meisjes met veel tijd om te trouwen,
Meisjes, heel veel meisjes daar beneden.

Deze tekst verwijst naar een gruwelijke praktijk uit de slavenhandel. Er wordt hier namelijk gezongen over de blanke mannen, die op de avond voor het vertrek van een schip vol slaven, nog even een meisje uitkozen. De mannen stonden op een verhoging, zodat ze konden uitkijken over de meisjes. Het meisje dat werd uitgekozen, moest zich uit de slavenmassa naar voren wringen en via de ladder omhoogklimmen, om vervolgens de nacht door te brengen met deze mannen.

Hoe leuk de kinderliedjes ook klinken, ze zijn niet altijd zo onschuldig als dat ze lijken. Dit kan door de afkomst komen, maar ook door de tekst, waarvan wij eigenlijk geen idee hebben wat we nou precies zingen.