Icon--npo spotify youtube twitter facebook instagram whatsapp linkedin mail search arrow-right menu arrow down clock Icon video audio camera snapchat

Arjan Lock over 500 jaar protestantisme: Vieren of gedenken?

30 oktober 2017

Vieren of herdenken we 500 jaar Protestantisme bij de EO? Deze vraag is relevant omdat 31 oktober 1517 niet het begin was van de vrede.  Protestanten hebben veel in beweging gezet waar ik dankbaar voor ben. Het lezen van de Bijbel in je eigen taal of het centraal stellen van de genade en liefde van God. Maar ze hebben ook huisgehouden op een wijze waarvan je met de kennis van nu - en misschien ook wel met de kennis van toen – alleen maar afstand kunt nemen.  Maarten Luthers antisemitisme heeft vreselijke sporen getrokken in de westerse geschiedenis.  Evenals kerken hebben gedaan, distantieert de EO zich van de Jodenhaat van Maarten Luther.  Het Jodendom staat dichtbij de EO. De EO heeft ook de taak om programma’s te maken voor de Joodse stroming in Nederland. En dat doen we van harte.

Het protestantisme betekende ook een ernstige verwijdering van katholieken. Er is in naam van God door protestanten geweld, haat en verdeeldheid gezaaid. Zelfs onderling namen protestanten elkaar op bittere wijze de maat. Een lappendeken van kerken die soms met de rug naar elkaar toe staan is ook de erfenis van Luther. En ik voel mij soms verlegen met al die verschillen. Het christendom gaat immers over harmonie en vrede die God ons gunt, juist in het geloof.

Tegelijkertijd zie ik het protestantisme niet alleen als een gegeven uit het verleden waarin conflict de boventoon voert maar als een beweging voor de toekomst met een boodschap van hoop. We vertellen in de campagne “Maarten bracht de kerk in beweging” over Maarten Luther die zoals Arie van der Veer zegt “groot is in alles, ook in zijn fouten”. Maar we brengen ook Martin Luther King, onder de aandacht de protestant die de rassenscheiding aanklaagde en een droom koesterde voor iedereen.  En ook Bach, Rembrandt of Majoor Bosshardt zijn van de partij in onze campagne om te laten zien dat het protestantisme op allerlei terreinen van het leven Gods Koninkrijk dichterbij bracht.

Onze programma’s zijn deze week niet een naïeve jubelzang op het protestantisme. De schaduwzijde van het protestantisme wordt beslist belicht. Al voert het misschien niet altijd de boventoon.  Er is immers ook een jarige, hoe betwist en grillig zijn leven ook is verlopen.  En de jarige was beslist geen heilige. Laat dat ook gezegd zijn. Toch klinken er felicitaties om het mooie en liefdevolle wat het protestantisme gebracht heeft. We gedenken èn we vieren.

En de beweging gaat door. Wij zijn nu zelf aan zet om het verhaal over de Bijbel, de genade en het geloof door te geven. En ik hoop dat het ons lukt om anderen in beweging te brengen.  Voor ons geloof dat de vrede dichterbij wil brengen.

Arjan Lock – directeur EO