Icon--npo spotify youtube twitter facebook instagram whatsapp linkedin mail search arrow-right menu arrow down clock Icon video audio camera snapchat

500 jaar en de Royals

28 oktober 2017

door Simone Lamain

Op zaterdag 4 november om 19.45 op NPO 2 zendt Blauw Bloed een speciale aflevering uit waarin teruggeblikt wordt op de Nationale Viering die a.s. dinsdag live wordt vertoond op 500jaar.nl. Wat hebben de Europese Royals met Reformatie?  

Verdeeldheid

Luther zorgde met zijn denkbeelden voor verdeeldheid onder de Europese vorsten. Vooral in het noorden van Europa kreeg de nieuwe leer aanhang: in de Nederlanden, onder Duitse vorsten en in Scandinavië. Maar keizer Karel V, de leider van het Habsburgse Rijk, die regeerde over grote gebieden in Europa (waaronder de Nederlanden), bleef katholiek. En hij en zijn opvolger Filips II deden er alles aan om hun rijk katholiek te houden.

Die verdeeldheid in godsdienstige overtuiging is nu nog steeds terug te zien bij de Europese koninklijke families, hoewel de spanningen gelukkig niet meer zo hoog oplopen als in de zestiende eeuw.

Het Hoge Noorden

De Scandinavische vorsten koningin Margrethe van Denemarken, koning Harald van Noorwegen en de Zweedse koning Carl-Gustav zijn allemaal lid van de Lutherse kerk, die in de Scandinavische landen de grootste kerk is. In de Deense grondwet staat dat een lid van het Koninklijk Huis Luthers moet zijn en Margrethe noemt de Reformatie van groot belang voor de Deense cultuur.

Onze eigen koning Willem-Alexander is lid van de PKN, de grootste protestantse kerk in Nederland, maar hij heeft geen functie in dit kerkgenootschap.

Katholiek

De overige vorstelijke families in Europa zijn katholiek: De Bourbons in Spanje, de Nassaus in Luxemburg en de Saksen-Coburgs in België. Ook de Grimaldi’s van Monaco en de familie Von und zu Liechtenstein zijn katholiek. Groothertog Henri van Luxemburg neemt zijn geloof heel serieus, in 2008 kon hij het niet met zijn geweten in overeenstemming brengen een wet te ondertekenen die euthanasie in Luxemburg mogelijk maakte. Zijn houding zorgde ervoor dat de grondwet werd veranderd: voortaan hoeft de Luxemburgse groothertog de wetten alleen nog maar uit te vaardigen, niet meer goed te keuren.

Het verhaal doet denken aan de Belgische koning Boudewijn, die vanwege zijn katholieke geloof, weigerde zijn handtekening te zetten onder een abortuswet en toen 36 uur uit zijn ambt is ontheven.

Elizabeth en de Paus

Koningin Elizabeth neemt in kerkelijk Europa een bijzonder plaats in. Zij is de supreme governor, de hoogste bestuurder, van de Anglicaanse kerk. Deze kerk ontstond in de tijd van de Reformatie, maar heeft haar wortels vooral in de wens van de Engelse koning Hendrik VIII om te scheiden van zijn vrouw. De paus gaf hem daarvoor geen toestemming, reden voor Hendrik zijn eigen kerk te beginnen. Omdat Elizabeth supreme governor van haar eigen kerk is, voelt ze zich op hetzelfde niveau staan als de paus, die het hoofd is van de katholieke kerk. En daarom vindt ze het ook niet nodig om als ze op bezoek gaat bij de paus in het zwart te verschijnen. Ze trekt gewoon aan wat ze wil.