Icon--npo spotify youtube twitter facebook instagram whatsapp linkedin mail search arrow-right menu arrow down clock Icon video audio camera snapchat theme location

Corruptie en belangenverstrengeling in EOdoc ‘How to Steal a Country’

Maandag 17 augustus om 22.10 uur bij de EO op NPO 2

29 juli 2020

‘How to Steal a Country’ reconstrueert #Gupta-Leaks, waarbij onderzoeksjournalisten bewijzen vonden voor omvangrijke corruptiepraktijken in Zuid-Afrika. Praktijken waarbij zelfs president Jacob Zuma betrokken was. De Indiase familie Gupta wist met hulp van politieke connecties, de opbrengsten van een hele natie voor eigen gewin te kapen. Deze grove vorm van corruptie vormde een fundamentele bedreiging voor de jonge, prille democratie in Zuid-Afrika.

In 1993, na het einde van het apartheidsbewind, emigreert de familie Gupta van India naar Zuid-Afrika. De vader en zoons, Ajay, Atul en Rajesh, zien grote kansen in Zuid-Afrika nu de economische sancties wegvallen en er volop ruimte is voor groei en nieuwe ondernemingen. Het bedrijf Sahara Group groeit uit tot een gigantisch imperium dat handelt in mijnbouw, toerisme, energie, technologie en media. De familie krijgt zo goede relaties met invloedrijke personen binnen het ANC.

Als in 2010 een uraniummijn wordt aangeschaft en er een nucleaire deal wordt gesloten tussen Zuid-Afrika en Rusland, weigert de toenmalige minister van Financiën zijn handtekening te zetten. Hij vindt dat de deal Zuid-Afrika te veel geld kost, de minister kan opstappen. Anderhalf jaar later ontslaat president Zuma opnieuw een ‘lastige’ minister van Financiën. Dit is echter een keerpunt want hij spreekt openlijk over zijn zorgen over de bedreiging van de felbevochten democratie in Zuid-Afrika door de invloed van privébelangen binnen overheidskringen. Later blijkt dat de Gupta’s dan al met grof geld en intimidatie bezig zijn zich met de benoeming van een opvolger te bemoeien.

Onderzoeksjournalisten die als eersten berichten verspreiden over de groeiende invloed van de Gupta’s op het Zuid-Afrikaanse overheidsbeleid, worden onderwerp van een venijnige lastercampagne. Zo wordt geprobeerd de integriteit van de nieuwsredacties te ondermijnen. Maar dan krijgen de journalisten een harddisk in handen met 300.000 e-mails, documenten en afbeeldingen die de volledige modus operandi blootleggen hoe Zuid-Afrika wordt gekaapt door private personen, met behulp van politieke connecties en multinationale accountancy firma’s.

‘How to Steal a Country’ is een reconstructie, die niet alleen een ontluisterend beeld geeft van de recente geschiedenis van Zuid-Afrika. Maar het laat ook zien dat de wereldwijde trend van steeds verdere belangenverstrengeling tussen bedrijfsleven en overheid, een bedreiging kan vormen voor de democratie. Het belang van onafhankelijke journalistiek kan daarbij niet onderschat worden.

Credits: Regie: Rehad Desai; co-regie: Mark Kaplan; camera: Nic Hofmeyr ea.; geluid: Sibusiso Zulu; montage: Megan Gill, Geert Veuskens, Nikki Comninos; geluidsontwerp: President Kapa; muziek: Janous Aukema; animatie: Thomas Blatcher, Gordon Bakkes; producent: Zivia Desai-Keiper, Anita Khanna; eindredactie EOdocs: Margje de Koning

HOW TO STEAL A COUNTRY (2019/87’&54’) is een productie van Uhuru Pictures en Curveball prod. in coproductie met Ma.ja.de Filmprod. GmbH, Hummelfilm, Storyhouse, Faction North ism EOdocs, ZDF/ARTE, DR, SVT en MNET.

Foto's EOdoc 'How to Steal a Country'

Download hier de foto's van EOdoc 'How to Steal a Country'

Foto’s zijn exclusief te gebruiken in relatie tot het programma. Vrij van copyright, bronvermelding EO en fotograaf verplicht. Lees hier de volledige voorwaarden.