Icon--npo spotify youtube twitter facebook instagram whatsapp linkedin mail search arrow-right menu arrow down clock Icon video audio camera snapchat

"Zonder uitnodiging komt niemand naar de kerk"

31 augustus 2017

De meeste kerken zijn best gastvrij, vindt Michael Harvey, de bedenker van de Britse variant van Kerkproeverij. Maar dat is niet genoeg. “Duizenden mensen buiten de kerk wachten nog op een uitnodiging. Terwijl slechts twee procent van de kerkgangers ooit iemand uitnodigt om mee te gaan naar de kerk.”

Michael Harvey voelt zich meteen thuis in het Belgische biercafé in hartje Utrecht. Als drijvende kracht achter Back-to-Church Sunday (in Nederland ‘Kerkproeverij’) is hij blij dat dit voormalige kerkgebouw stampvol zit. Vanaf het orgelfront kijkt Harvey op een proostende, vrolijke en volop kletsende menigte. “Eten, vriendschap, en genieten van het samenzijn – dat waren de dingen die Jezus ook met Zijn discipelen deed. Als mensen samenkomen en genieten van elkaars gezelschap, kan God niet ver weg zijn.”

Bekijk hier het hele interview met Michael Harvey

Wees dapper

De meeste kerkgenootschappen zien het aantal kerkbezoekers teruglopen. Ondanks verwoede pogingen om de diensten laagdrempeliger te maken, komen er nauwelijks nieuwsgierige bezoekers. Logisch, vindt Harvey. “Het vraagt tegenwoordig veel moed om zomaar een kerkdienst binnen te lopen. Toch heb ik gemerkt dat er duizenden mensen zijn die best een kerk willen bezoeken als ze daarvoor uitgenodigd worden. De kern is dus: we moeten mensen uitnodigen. En we hebben immers ook een uitnodigende God. Gastvrijheid heeft pas zin als er nieuwe mensen zijn, en die komen na een uitnodiging. Ik wil alle Nederlandse kerken en hun leden daarom aanmoedigen een stap in geloof te zetten en God te vragen: is er iemand van wie U mij vraagt om hem of haar uit te nodigen? Als er een naam of een gezicht in je opkomt, wees dan dapper en nodig die persoon uit – en laat het resultaat over aan God.”

Wat is het geheim van uitnodigen? Hoe doe je dat goed?
“Besef dat uitnodigen zélf de succesfactor is. Het antwoord – ja of nee – moeten we aan God overlaten. Kunnen we dat? Nee, dat vinden we te belangrijk om aan God over te laten. Als we een ‘ja’ krijgen, zijn we zo blij als een hond met zeven staarten. Als we een ‘nee’ krijgen, durven we jarenlang niemand meer uit te nodigen. Laat het dus over aan God. Zoals Paulus in 1 Korintiërs 3:6 schrijft: ‘Ik heb geplant’ – een uitnodiging of een gesprek over God – ‘Apollos heeft water gegeven, maar God heeft doen groeien.’'

Waarom is daar een speciale zondag voor nodig?
“Het uitnodigen moet onderdeel worden van de kerkelijke mentaliteit. Zo’n vast weekend in het jaar helpt ons in beweging te komen.”

In veel kerken is er een welkomstcomité met herkenbare badges om gasten welkom te heten. Helpt dat?
“In een uitnodigende kerk hebben juist de uitnodigers een sleutelrol bij de ontvangst. De uitnodiger neemt vrienden mee, die hij weer in contact brengt met zijn vrienden binnen de kerk. Dus zíj worden eigenlijk de gastheren en -vrouwen, door hun gasten te introduceren in de kerk. Een welkomstcomité met badge is niet verkeerd, maar de uitnodiger is veel belangrijker bij het helpen van de gasten om zich welkom te voelen.”

Gewone dienst met extra glans
Veel kerken worstelen met de vraag of zij hun dienst moeten aanpassen voor Kerkproeverij. Wat zou Harvey hun adviseren? “Vraag je bij een aangepaste dienst af: wat was er zó bijzonder, dat we het een week later niet kunnen herhalen? En de weken erna? Wat mij betreft moet de dienst gewoon zijn, met wat extra glans. Want als het goed is, is het geen eenmalige uitnodiging.”

Hoe geven we extra glans aan de dienst?
“Kerkgangers gedragen zich in hun eigen kerk vaak als gasten: passief. Terwijl onze diensten sprankelender worden als ieder gemeentelid zich opstelt als gastheer of -vrouw. Kijk eens naar de diverse aspecten van de dienst: hoe gastvrij ben je voor de kerkdienst begint? Hoe begint de dienst op een gastvrije manier? Hoe ziet de ruimte eruit tijdens en na de dienst? Al die onderdelen houd je tegen het licht van de gastvrijheid. Verander de diensten niet compleet, maar poets de bestaande onderdelen op.”

Ik vind het best eng om mijn buren uit te nodigen. Het zijn heel aardige, moderne veertigers, met wie ik kan praten over de zin van het leven. Toch denk ik dat mijn vlotte, jonge kerk ver afstaat van hun postmoderne levensgevoel.
“Kennelijk heeft God jou ingegeven: ‘Nodig je buren uit.’ De volgende vraag tussen jou en God is: ‘Waarvoor wilt U dat ik ze uitnodig?’ Soms is het wijzer om ze uit te nodigen aan de eettafel met een paar andere christenen uit je kerk. Om onder het eten een goed gesprek te hebben over God. Maar ik vind ook dat wij te snel op de stoel van onze buren gaan zitten. Wij denken: ze zullen er niks aan vinden. En als onze buurman ‘ja’ zegt op een uitnodiging, wie is er dan nerveus als we samen in de kerk zitten? Dat zijn niet de buren, dat zijn wíj! Wij denken: ‘O nee! Als díé persoon vandaag maar niet het gebed doet. Als de preek maar niet te lang duurt…’
Ik zou zeggen: trek geen conclusies voor de genodigden, maar nodig vrijmoedig uit en laat het resultaat over aan God.”

Tekst: KlaasJan Baas
Foto: Goedfolk